Wereldburgerschap Jaartraject

Een gestructureerde aanpak om invulling te geven aan (wereld)burgerschapsonderwijs, van visie tot implementatie

Waarom (Wereld)burgerschap?

Bij Burgerschap en WereldBurgerschap ligt de focus op de manier waarop mensen deelnemen aan de maatschappij. Bij Burgerschap ligt de focus vaak op hoe we met elkaar omgaan in de klas en in de Nederlandse samenleving. WereldBurgerschap vraagt er onder andere meer aandacht voor ook goed te onderzoeken wat het betekent onderdeel te zijn van de wereld.

Alle basisscholen en middelbare scholen in Nederland hebben sinds 2006 de wettelijke taak, aandacht te besteden aan ‘burgerschap’. Vanaf schooljaar 2021/2022 wordt deze wettelijke taak aangescherpt. Door middel van nieuwe wetgeving krijgt het funderend onderwijs meer richting om burgerschapsonderwijs te kunnen geven en moeten scholen aan meer specifieke eisen voldoen. Onder andere het leveren van bijdragen aan de samenleving en respect voor en kennis van mensenrechten, de rechtsstaat en democratische waarden moeten worden behandeld.

Scholen worstelen nogal eens met de invulling van de aangescherpte wettelijke taak. 

De ene leraar maatschappijleer besteedt er drie keer per week een dubbele les aan, bij een andere school komt het hooguit één keer per maand voorbij. Iedereen vindt het belangrijk om jongeren waarden bij te brengen over onze democratie en rechtsstaat, maar in de praktijk verschilt het nogal wat scholen eraan doen. Menig directeur, coördinator of docent vraagt zich af: Doen we wel genoeg? Voldoet dat wat we doen wel aan de nieuwe eisen? Welk aanbod hebben we eigenlijk precies en is er voldoende samenhang? Moet ons bestaande aanbod geheel op de schop of kunnen we elementen blijven gebruiken? Allemaal terechte en soms moeilijk te beantwoorden vragen.

Fawaka WereldBurgerschap helpt scholen door een gestructureerde aanpak te bieden om invulling te geven aan (wereld)burgerschapsonderwijs. Wij nemen schoolleiding, leraren en leerlingen mee in het proces naar een school die trots is op haar burgerschapsonderwijs én die voldoet aan de door de overheid gestelde eisen.

Fawaka WereldBurgerschap gaat zelfs verder dan waar de wetgever om vraagt. Wij spreken niet van “burgerschap”, maar van “Wereldburgerschap”. In het concept Wereldburgerschap is expliciet aandacht verankerd voor inclusie, uitsluiting en wereldperspectieven. Belangrijk als aanvulling, want het onderwijs kent op dit moment een sterke focus op Nederlandse, dan wel Europese of ‘Westerse’ perspectieven en referentiekaders.

Waarom een Wereldburgerschap Jaartraject?

Met een Wereldburgerschap Jaartraject begeleiden wij de school in het ontwikkelen van een gedegen visie en plan rondom (wereld)burgerschapseducatie én de implementatie hiervan. Zo’n traject start met het vormen van een visie en ambitie, en loopt via de implementatieplanning van praktische programma’s naar kennisopbouw en evaluatie. We beginnen met het in kaart brengen hoe verschillende zaken die de school al doet passen bij de verschillende domeinen van o.a. de wettelijke burgerschapsopdracht en wat de school verder wil ontwikkelen. We vangen visie, doelstellingen en ambities in verschillende domeinen in een jaardocument.

Elk Jaartraject bestaat uit een aantal vaste onderdelen, maar er wordt altijd rekening gehouden met de specifieke wensen van een school. Het jaartraject is geen blauwdruk: maatwerk is altijd het uitgangspunt! Een Jaartraject hoeft ook niet per se een schooljaar of een kalenderjaar te zijn. Scholen kunnen kiezen uit een 3 verschillende Jaartrajecten. Deze hebben een verschillende intensiteit van bijbehorende begeleiding:

1. Premium Jaartraject

2. Standard Jaartraject

3. Basic Jaartraject